दिवाळीच्या सणासुदीच्या काळात सर्वसामान्य नागरिकांना महागाईचा आणखी एक झटका बसण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे. पेट्रोल आणि डिझेलच्या दरात वाढ होण्याची चिंता व्यक्त केली जात आहे. आंतरराष्ट्रीय पातळीवर सुरू असलेला संघर्ष, कच्च्या तेलाच्या पुरवठ्यातील अनिश्चितता आणि वाढता वाहतूक खर्च यामुळे भारतासमोर ऊर्जा सुरक्षेचे मोठे आव्हान उभे राहिले आहे.
इराण आणि अमेरिका यांच्यातील संघर्षामुळे होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतील जहाजांची वाहतूक प्रभावित झाली आहे. जगातील कच्च्या तेलाच्या व्यापारासाठी हा सागरी मार्ग अत्यंत महत्त्वाचा मानला जातो. दुसरीकडे रशिया आणि युक्रेन यांच्यातील युद्धजन्य परिस्थिती अद्याप कायम आहे. (petrol and diesel) त्यामुळे रशियाकडून भारताला होणाऱ्या कच्च्या तेलाच्या पुरवठ्यावरही परिणाम होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.
रशिया हा भारतासाठी कच्च्या तेलाचा महत्त्वाचा पुरवठादार बनला आहे. रशियाकडून तुलनेने कमी किमतीत तेल उपलब्ध होत असल्याने भारतीय तेल शुद्धीकरण कंपन्यांना त्याचा आर्थिक फायदा मिळत होता. मात्र, पुरवठ्यात अडथळे निर्माण झाल्यास भारताला मध्य पूर्व, आफ्रिका आणि इतर देशांकडून तेल खरेदीचे पर्याय शोधावे लागतील. (petrol and diesel) त्यामुळे तेल आयातीचा खर्च वाढण्याची शक्यता आहे.
केप्लरचे विश्लेषक सुमित रितोलिया यांच्या मते, रशिया-युक्रेन युद्धानंतर भारताने रशियाकडून मोठ्या प्रमाणात तेल खरेदी करण्यास सुरुवात केली. परिणामी रशिया भारताचा प्रमुख तेल पुरवठादार बनला. मात्र, आता सागरी वाहतुकीचा खर्च वाढल्याने रशियाकडून मिळणाऱ्या स्वस्त तेलाचा आर्थिक फायदा काही प्रमाणात कमी झाला आहे.
दरम्यान, भारतीय तेल शुद्धीकरण कंपन्या आता मध्य पूर्वेतील देशांकडून तेल खरेदी करण्यावर अधिक लक्ष केंद्रित करत आहेत. हे देश भारताच्या तुलनेने जवळ असल्याने वाहतुकीचा खर्च कमी होऊ शकतो. मात्र, रशियाकडून तेलाचा पुरवठा थांबला किंवा कमी झाला, तर पर्यायी देशांकडून आवश्यक प्रमाणात तेल मिळवणे भारतासाठी आव्हानात्मक ठरू शकते.
एकीकडे आंतरराष्ट्रीय बाजारातील कच्च्या तेलाच्या किमती आणि दुसरीकडे पुरवठ्यातील अनिश्चितता यामुळे भारताच्या इंधन आयातीवरील खर्च वाढण्याची शक्यता आहे. (petrol and diesel) याचा परिणाम भविष्यात पेट्रोल-डिझेलच्या दरांवर होऊ शकतो. मात्र, सध्या इंधन दरवाढ निश्चित झालेली नसून, आंतरराष्ट्रीय घडामोडी आणि तेल कंपन्यांच्या निर्णयांवर पुढील परिस्थिती अवलंबून असेल.
हेही वाचा :
कांदा खरेदी करताना या चुका टाळा अन्यथा पैशांचं होईल मोठं नुकसान
गुड न्यूज सोनं-चांदीच्या दरात मोठी घसरण, खरेदीला जाण्यापूर्वी वाचा आजचे दर
