देशातील सार्वजनिक वितरण प्रणाली अधिक पारदर्शक, वेगवान आणि नागरिकांसाठी सोयीस्कर करण्यासाठी केंद्र सरकारकडून सातत्याने आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर केला जात आहे. याच साखळीत सरकारने रेशन कार्डधारकांसाठी एक अत्यंत क्रांतिकारी आणि महत्त्वपूर्ण निर्णय घेतला आहे. या नव्या नियमांनुसार, रेशन कार्डधारकांना आता आपले संपूर्ण अनुदानित धान्य केवळ एकाच ठराविक रेशन दुकानातून खरेदी करण्याची कोणतीही सक्ती असणार नाही. नागरिक आता आपल्या गरजेनुसार आणि उपलब्धतेनुसार वेगवेगळ्या रेशन दुकानांमधून वेगवेगळ्या अन्नधान्याची निवड करू शकणार आहेत. (ration card) म्हणजेच, आता ग्राहकांसाठी एका दुकानातून गहू आणि दुसऱ्या दुकानातून तांदूळ खरेदी करण्याचा मार्ग मोकळा झाला आहे.
या लवचिक व्यवस्थेमुळे रेशन दुकानांसमोर ग्राहकांना तासनतास लांब रांगेत उभे राहण्याच्या त्रासातून पूर्ण मुक्ती मिळणार आहे. बऱ्याचदा बायोमेट्रिक यंत्रणेत अंगठ्याचा ठसा न उमटणे किंवा संबंधित दुकानात एखादे विशिष्ट धान्य वेळेत उपलब्ध न झाल्यामुळे नागरिकांना रिकाम्या हाती परतावे लागत होते; मात्र आता या सर्व अडचणी संपुष्टात येणार आहेत. केंद्रीय राज्यमंत्री बी. एल. वर्मा यांनी सरकारच्या या नवीन डिजिटल सुविधेबाबत अधिकृत घोषणा करत नागरिकांना दिलासा दिला आहे. रेशन वितरणाची आधुनिक ‘एटीएम’ सेवा केंद्रीय राज्यमंत्री बी. एल. वर्मा (ration card) यांनी त्यांच्या सोशल मीडिया अकाऊंटवरून स्पष्ट केले की, शासन ‘वन नेशन वन राशन कार्ड’ या महत्त्वाकांक्षी अभियानांतर्गत देशभरातील रेशन वाटप प्रक्रिया अधिक गतिमान करत आहे. या प्रणालीच्या माध्यमातून देशातील कोणताही रेशन कार्डधारक आपल्या वाट्याच्या अन्नधान्याचा काही हिस्सा एका ठिकाणाहून तर उर्वरित हिस्सा देशाच्या अन्य कोणत्याही भागातील रेशन दुकानातून अगदी सहज उचलण्यास सक्षम झाला आहे.
ही संपूर्ण अद्ययावत प्रक्रिया हुबेहूब बँक एटीएम यंत्रणेसारखीच कार्य करते. ज्याप्रमाणे एखादा खातेदार आपल्या गरजेनुसार कोणत्याही बँकेच्या जवळच्या एटीएममधून रोख रक्कम काढू शकतो, अगदी त्याच धर्तीवर रेशन कार्डधारक आता भारतीय भूप्रदेशातील कोणत्याही कोपऱ्यातून आपल्या हक्काच्या अन्नधान्याचा कोटा प्राप्त करू शकतात. प्रवासी नागरिक आणि मजुरांना मिळणारे लाभ या नवीन डिजिटल सुविधेमुळे रेशनिंग क्षेत्रात अमूलाग्र बदल घडून येतील, ज्याचे प्रमुख फायदे खालीलप्रमाणे आहेत: स्थलांतरित कुटुंबांना मोठा आधार: या सुविधेचा प्रत्यक्ष आणि सर्वाधिक लाभ रोजगाराच्या शोधात सतत एका ठिकाणाहून दुसऱ्या ठिकाणी स्थलांतर करणाऱ्या मजूर वर्गाला आणि त्यांच्या आश्रित कुटुंबांना मिळेल.
मूळ गावाची अट पूर्णपणे रद्द: नोकरी किंवा व्यवसायाच्या निमित्ताने परराज्यात किंवा परजिल्ह्यात राहणाऱ्या नागरिकांना आता रेशन मिळवण्यासाठी आपल्या मूळ गावी जाण्याची किंवा तिथल्याच दुकानदारावर विसंबून राहण्याची अजिबात आवश्यकता नाही. सुरक्षित बायोमेट्रिक पडताळणी: ग्राहक आता देशातील कोणत्याही राज्यातील अधिकृत रेशन केंद्रावर जाऊन केवळ आपल्या आधार कार्ड आणि अंगठ्याच्या ठशाची यशस्वी पडताळणी करून अन्नधान्य मिळवू शकतात.अन्नधान्य निवडीचे पूर्ण स्वातंत्र्य: समजा एखाद्या रेशन दुकानात केवळ गहू शिल्लक असून तांदळाचा साठा संपला असेल, (ration card) तर ग्राहक उर्वरित तांदूळ घेण्यासाठी कोणत्याही दुसऱ्या केंद्रावर जाऊन आपल्या वाट्याचे धान्य हक्काने मागू शकतात.
हेही वाचा :
इंधन दरवाढ की दिलासा? पाहा आजचे पेट्रोल-डिझेलचे ताजे भाव?
1500 की 3000 लाडक्या बहिणींच्या बँक खात्यावर नेमके किती रुपये जमा?
