भारतात मतदान करताना मतदार ओळखपत्राचा वापर मोठ्या प्रमाणावर केला जातो.(voter card) त्यामुळे अमेरिकेतही मतदानासाठी एखादं ठराविक राष्ट्रीय मतदार ओळखपत्र असावं, असा अनेकांचा समज असतो. मात्र, अमेरिकेतील मतदानाची पद्धत भारतापेक्षा वेगळी आहे. अमेरिकेत संपूर्ण देशासाठी एकच मतदान ओळखपत्र लागू नसून, मतदार ओळख पडताळणीचे नियम प्रत्येक राज्यात वेगवेगळे आहेत.
अमेरिकेत मतदानाच्या वेळी ओळखपत्र आवश्यक आहे की नाही, तसेच कोणती कागदपत्रे स्वीकारली जातील, हे संबंधित राज्याच्या नियमांवर अवलंबून असते. ज्या राज्यांमध्ये मतदार ओळखपत्र दाखवणे बंधनकारक आहे, तिथे ड्रायव्हिंग लायसन्स हे सर्वाधिक वापरल्या जाणाऱ्या ओळखपत्रांपैकी एक आहे. (voter card) याशिवाय राज्य सरकारकडून जारी करण्यात आलेले फोटो ID, पासपोर्ट, मिलिटरी ID किंवा संबंधित राज्याने मान्य केलेली इतर कागदपत्रेही काही ठिकाणी स्वीकारली जातात.
अमेरिकेतील प्रत्येक राज्यात मतदानासाठी समान नियम नसल्यामुळे मतदारांनी आपल्या राज्यातील नियम जाणून घेणे महत्त्वाचे ठरते. काही राज्यांमध्ये फोटो असलेले ओळखपत्र आवश्यक असते, तर काही ठिकाणी फोटो नसलेली विशिष्ट कागदपत्रेही परिस्थितीनुसार स्वीकारली जाऊ शकतात. यामध्ये बँक स्टेटमेंट, युटिलिटी बिल किंवा पत्त्याचा पुरावा देणारी इतर कागदपत्रे समाविष्ट असू शकतात. विशेष म्हणजे, अमेरिकेतील काही राज्यांमध्ये मतदान केंद्रावर ओळखपत्र दाखवण्याची आवश्यकता नसते. अशा ठिकाणी मतदाराचे नाव आणि पत्ता मतदार नोंदणी यादीतील माहितीसोबत तपासला जाऊ शकतो. काही ठिकाणी मतदाराची सही देखील पडताळली जाते. त्यामुळे अमेरिकेत मतदान करण्यासाठी प्रत्येक मतदाराकडे एकच प्रकारचे अनिवार्य ओळखपत्र असते, असे म्हणता येत नाही.
मात्र, मतदानासाठीची ओळख पडताळणी आणि मतदार नोंदणी या दोन वेगळ्या प्रक्रिया आहेत. मतदार नोंदणी करताना काही राज्यांमध्ये पत्ता किंवा ओळख सिद्ध करण्यासाठी विशिष्ट कागदपत्रांची आवश्यकता असू शकते. तर मतदानाच्या दिवशी वेगळी कागदपत्रे मागितली जाऊ शकतात. काही परिस्थितींमध्ये, विशेषतः प्रथमच मतदान करणाऱ्या मतदारांकडून अतिरिक्त ओळख पुरावा मागितला जाऊ शकतो. (voter card) त्यामुळे भारताप्रमाणे संपूर्ण अमेरिकेत लागू असलेले एकच ‘मतदार ओळखपत्र’ नाही. अमेरिकेत मतदानासाठी कोणते कागदपत्र लागेल किंवा ओळखपत्राची गरज आहे की नाही, हे तुम्ही ज्या राज्यात मतदान करत आहात त्या राज्याच्या निवडणूक नियमांनुसार ठरते. हीच भारत आणि अमेरिकेच्या मतदान व्यवस्थेतील महत्त्वाची बाब आहे.
हेही वाचा :
अजितदादा, तू कुठूनतरी अचानक येशील, अन् राखी पौर्णिनिमित्त सुप्रिया सुळेंची भावुक पोस्ट?
सप्टेंबर महिना मुंबईकरांसाठी डोकेदुखी ठरणार, साखर, दूधनंतर आता प्रवासही महागणार?
एकामागून एक महाआपत्ती नेपाळच का बनतंय निसर्गाचं ‘फेव्हरेट टार्गेट’?
