पश्चिम आशियातील तणाव कमी होत असल्याने जागतिक ऊर्जा बाजाराला मोठा दिलासा मिळाला आहे. अमेरिका आणि इराण यांच्यात झालेल्या महत्त्वपूर्ण करारानंतर जगातील सर्वाधिक महत्त्वाच्या तेल वाहतूक मार्गांपैकी एक असलेली होर्मुझ सामुद्रधुनी अंशतः खुली करण्यात आली आहे. या घडामोडीमुळे आंतरराष्ट्रीय बाजारात कच्च्या तेलाच्या पुरवठ्याबाबत निर्माण झालेली अनिश्चितता कमी झाली असून तेलाच्या किमतींमध्ये घसरण सुरू झाली आहे. (petrol and diesel) त्यामुळे भारतासह अनेक आयातदार देशांना दिलासा मिळण्याची अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.
मात्र, आंतरराष्ट्रीय बाजारातील या घसरणीचा थेट फायदा देशातील ग्राहकांना तात्काळ मिळेलच असे नाही. मंगळवार, १६ जून २०२६ रोजी देशातील पेट्रोल आणि डिझेलच्या दरांमध्ये कोणताही बदल करण्यात आलेला नाही. गेल्या महिन्यात झालेल्या दरवाढीनंतर (petrol and diesel) अनेक शहरांमध्ये इंधनाचे दर उच्च पातळीवर कायम आहेत. मुंबईसारख्या महानगरात पेट्रोलचा दर १११ रुपयांपेक्षा अधिक असून डिझेलही जवळपास ९८ रुपयांच्या आसपास आहे.होर्मुझ सामुद्रधुनीला जागतिक अर्थव्यवस्थेची जीवनवाहिनी मानले जाते. जगातील सुमारे २० टक्के कच्चे तेल आणि एलएनजीचा पुरवठा या मार्गातून होतो. भारत आपल्या गरजेच्या ८५ टक्क्यांहून अधिक कच्च्या तेलासाठी आयातीवर अवलंबून असल्याने या मार्गावरील कोणताही अडथळा देशाच्या ऊर्जा सुरक्षेसाठी गंभीर ठरू शकतो. आता हा मार्ग पूर्ववत सुरू होत असल्याने भारताचा आयात खर्च कमी होण्याची शक्यता असून पुरवठा साखळीवरील दबावही कमी होईल.
तथापि, कच्च्या तेलाच्या किंमती कमी झाल्या म्हणून पेट्रोल आणि डिझेलचे दर लगेच कमी होतील, असे चित्र नाही. गेल्या काही महिन्यांत जागतिक तणावामुळे कच्च्या तेलाच्या किंमती वाढल्या असताना तेल विपणन कंपन्यांना मोठा आर्थिक भार सहन करावा लागला होता. (petrol and diesel) त्यामुळे सध्या कंपन्या पूर्वीचे नुकसान भरून काढण्यावर भर देत आहेत. याशिवाय, आंतरराष्ट्रीय बाजारातील घसरण काही काळ टिकून राहिल्यानंतरच दरकपातीचा निर्णय घेतला जाण्याची शक्यता आहे.ऊर्जा क्षेत्रातील तज्ज्ञांच्या मते, ब्रेंट क्रूडचे दर सलग काही आठवडे तुलनेने कमी पातळीवर स्थिर राहिल्यासच भारतीय बाजारात इंधन दरकपातीचा मार्ग मोकळा होऊ शकतो. आगामी काळात परिस्थिती अनुकूल राहिल्यास पेट्रोल आणि डिझेलच्या दरात प्रति लिटर २ ते ४ रुपयांपर्यंतची मर्यादित कपात होण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे. त्यामुळे जागतिक बाजारातील सकारात्मक घडामोडींमुळे आशा निर्माण झाली असली तरी सर्वसामान्यांना मोठा दिलासा मिळण्यासाठी आणखी काही काळ प्रतीक्षा करावी लागू शकते.
हेही वाचा :
पाऊस लांबल्यामुळे वाढली पाणीटंचाईची धग
