जागतिक स्तरावर कॅन्सरच्या रुग्णसंख्येत झपाट्याने वाढ होत असताना (Stomach) पोटाचा कॅन्सर (Gastric किंवा Stomach Cancer) ही एक गंभीर आणि अनेकदा दुर्लक्षित राहणारी समस्या ठरत आहे. या कॅन्सरचा सर्वात धोकादायक पैलू म्हणजे सुरुवातीच्या टप्प्यात तो बहुतांश वेळा कोणतीही ठळक लक्षणे दाखवत नाही. त्यामुळे अमेरिका आणि भारतासारख्या देशांमध्ये जिथे पोटाच्या कॅन्सरची नियमित स्क्रीनिंग व्यवस्था नाही, तिथे अनेक रुग्णांना आजार खूप प्रगत अवस्थेत किंवा पोटाबाहेर पसरल्यानंतरच समजतो.
अमेरिकन कॅन्सर सोसायटीच्या माहितीनुसार, पोटाच्या कॅन्सरची काही लक्षणे अशी आहेत जी सामान्य आजारांसारखी वाटू शकतात, पण दीर्घकाळ दुर्लक्ष केल्यास ती जीवघेणी ठरू शकतात. अनेकदा लोक या लक्षणांकडे हलक्याने पाहतात आणि त्यामुळे निदान उशिरा होते.
पोट सतत फुगल्यासारखे वाटणे किंवा जडपणा जाणवणे (Stomach) हे यातील एक महत्त्वाचे लक्षण आहे. मसालेदार किंवा जड जेवणानंतर पोट फुगणे सामान्य असले तरी, अगदी कमी प्रमाणात जेवण केल्यानंतरही रोज पोटात जकडण किंवा अस्वस्थता जाणवत असेल, तर हे धोक्याचे संकेत असू शकतात. कॅन्सरमुळे पोटातील अन्न पुढे जाण्याची प्रक्रिया मंदावते आणि त्यामुळे वरच्या पोटाच्या भागात ताण जाणवतो. हा त्रास सतत होत असेल आणि जेवणाच्या प्रकाराशी संबंधित नसेल, तर तपासणी करणे गरजेचे आहे.
बिन कारण थकवा आणि कमजोरी हे आणखी एक गंभीर लक्षण आहे. पुरेशी झोप आणि आराम करूनही सतत थकवा जाणवत असेल, तर त्यामागे पोटात होणारा हळूहळू रक्तस्त्राव कारणीभूत असू शकतो. हा रक्तस्त्राव बाहेरून दिसत नाही, पण त्यामुळे अॅनिमिया निर्माण होतो. थकव्याबरोबर चक्कर येणे, श्वास लागणे किंवा त्वचा फिकट पडणे अशी लक्षणे दिसत असतील, तर तातडीने डॉक्टरांचा सल्ला घेणे आवश्यक आहे.
अचानक आणि नकोसे वजन कमी होणे हे पोटाच्या (Stomach) कॅन्सरचे एक मोठे चेतावणी चिन्ह मानले जाते. रोजच्या आहारात बदल न करता देखील वजन झपाट्याने कमी होत असेल, किंवा थोडेसे जेवण झाल्यावरच पोट भरल्यासारखे वाटत असेल, तर याकडे दुर्लक्ष करता कामा नये. कॅन्सरमुळे पोटाची क्षमता कमी होते किंवा अन्न पुढे जाण्यात अडथळा निर्माण होतो, ज्यामुळे भूक कमी होते आणि वजन घटते.
यासोबतच सतत मळमळ होणे किंवा उलटीसारखे वाटणे हेही चिंताजनक ठरू शकते. कधीकधी मळमळ येणे सामान्य असले तरी, कोणतेही ठोस कारण नसताना वारंवार मळमळ, विशेषतः जेवणानंतर किंवा सकाळी उठल्यावर होत असेल, तर ते पोटाच्या भिंतीवरील ट्यूमरमुळे होणाऱ्या जळजळीचे लक्षण असू शकते. काही दिवसांपेक्षा जास्त काळ हा त्रास कायम राहिल्यास डॉक्टरांकडे जाणे आवश्यक आहे.
अपचन आणि आम्लपित्ताचा त्रास दीर्घकाळ (Stomach) चालू राहणे हे देखील दुर्लक्षित करू नये. आजच्या जीवनशैलीत अपचन सामान्य वाटत असले तरी, आहारात बदल करून किंवा औषधे घेऊनही आराम मिळत नसेल, तर हा पोटाशी संबंधित गंभीर आजाराचा, अगदी कॅन्सरच्या सुरुवातीच्या टप्प्याचा संकेत असू शकतो.
डिस्क्लेमर: वरील माहिती विविध उपलब्ध स्रोतांवर आधारित आहे. यातील तथ्यांबाबत कोणताही अंतिम दावा करण्यात येत नाही. कोणतीही लक्षणे दीर्घकाळ जाणवत असतील, तर स्वतः उपचार न करता तज्ज्ञ डॉक्टरांचा सल्ला घेणे अत्यावश्यक आहे.
हेही वाचा :
आधावरचा पत्ता नाव किंवा ई-मेल चुकलाय? हे App डाउनलोड करा अन् मिनिटांत चुका करा
अजित पवार यांच्या आठवणीत मुलगा जय पवार भावूक; सोशल मीडियावर व्यक्त केल्या भावना
‘या’ जन्मतारखेला जन्मलेली लोक प्रचंड नशीबवान असतात; गुरू ग्रहाची असते मोठी