देशात वाढत्या मद्यविक्रीच्या पार्श्वभूमीवर उत्तर प्रदेश सरकारने उत्पादन शुल्क धोरणात (liquor sales) मोठे बदल करत दारू उद्योगासाठी नवे धोरण जाहीर केले आहे. बुधवारी झालेल्या मंत्रिमंडळ बैठकीत नवीन उत्पादन शुल्क धोरण आणि निर्यात धोरणाला मंजुरी देण्यात आली. या निर्णयामुळे देशांतर्गत बाजारात देशी दारू महागणार असली तरी परदेशी बाजारपेठेत राज्यातील मद्यउद्योगाला चालना देण्याचा सरकारचा प्रयत्न आहे.
नवीन धोरणानुसार १ एप्रिलपासून ३६ टक्के अल्कोहोल (liquor sales) असलेल्या देशी दारूवरील उत्पादन शुल्क प्रति लिटर १६५ रुपयांवरून १७३ रुपये करण्यात आले आहे. त्यामुळे एका बाटलीच्या किमतीत सरासरी पाच रुपयांची वाढ होण्याची शक्यता आहे. मात्र इतर श्रेणीतील मद्याच्या दरात कोणताही बदल करण्यात आलेला नाही. या दरवाढीमुळे राज्याच्या महसुलात सुमारे १५०० कोटी रुपयांची अतिरिक्त भर पडेल, असा अंदाज व्यक्त करण्यात आला आहे. उत्पादन शुल्क विभागाने २०२६-२७ या आर्थिक वर्षासाठी ७१,२७८ कोटी रुपयांचे महसूल लक्ष्य ठेवले आहे.
विदेशी दारूच्या किरकोळ दुकानांच्या महसुलात ७.५ टक्क्यांनी वाढ करण्यात (liquor sales) आली आहे. शहरी भागात देशी दारूचा खप घटत असल्याचे निरीक्षण नोंदवण्यात आले असून त्या भागातील दुकानांचा कोटा कमी करण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे. त्याउलट ग्रामीण भागातील दुकानांचा कोटा वाढवून ग्रामीण अर्थव्यवस्थेला बळ देण्याचा प्रयत्न करण्यात येणार आहे.
पर्यटन आणि तरुण ग्राहकवर्ग लक्षात घेऊन राज्यातील (liquor sales) काही प्रमुख शहरांमध्ये कमी अल्कोहोल असलेल्या पेयांसाठी बार परवाने देण्यास परवानगी देण्यात आली आहे. यामध्ये गौतमबुद्धनगर, गाझियाबाद, आग्रा, प्रयागराज, वाराणसी आणि लखनौ या शहरांचा समावेश आहे. येथे बीयर, वाइन आणि रेडी-टू-ड्रिंक पेयांना प्रोत्साहन दिले जाणार आहे.
याशिवाय भांग दुकानांच्या परवानाधारक शुल्कात १० टक्के वाढ करण्यात (liquor sales) आली आहे. दुसरीकडे वाइन आणि कमी अल्कोहोलयुक्त पेयांवरील प्रतिफळ शुल्क मोठ्या प्रमाणात कमी करून केवळ ०.१ टक्के प्रतीकात्मक शुल्क आकारण्यात येणार आहे. या निर्णयामुळे फळ उत्पादक शेतकऱ्यांना आर्थिक फायदा होईल आणि स्थानिक वाइन उद्योगालाही चालना मिळेल, असा सरकारचा दावा आहे. नवीन धोरणामुळे राज्यातील मद्यउद्योग अधिक संघटित आणि महसूलकेंद्रित होईल, अशी अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.
हेही वाचा :
मुलांसाठी विज्ञान-समर्थित आरोग्यपूरक: ‘वासु सुवर्णप्राशन ड्रॉप्स’चे फायदे आता क्लिनिकली मान्य
कुंडलीतील बुध ग्रह कमकुवत झाल्यास आयुष्यावर कसा होतो परिणाम ?
मोठी बातमी! एकनाथ खडसेंच्या अडचणी वाढल्या, सावदा पोलीस ठाण्यात गुन्हा दाखल, नेमकं काय आहे प्रकरण?