आंतरराष्ट्रीय बाजारपेठेमध्ये अमेरिका आणि इराण यांच्यातील वाढत्या युद्धजन्य तणावामुळे खनिज तेल तसेच इतर इंधनांच्या पुरवठ्यावर मोठा परिणाम झाला आहे. यामुळे देशात पेट्रोल आणि डिझेलच्या किमती सातत्याने वाढत असल्या, तरी घरगुती वापराच्या एलपीजी सिलेंडरचे दर मात्र नियंत्रित ठेवण्यात आले आहेत. १ जून रोजी जाहीर झालेल्या नवीन दरपत्रकानुसार, ग्राहकांना जुन्याच किमतीत घरगुती गॅस उपलब्ध होणार असला, (international) तरी व्यावसायिक आणि लहान गॅस सिलेंडर वापरणाऱ्यांना मात्र दरवाढीचा फटका बसला आहे.
व्यावसायिक आणि लहान सिलेंडरच्या किमतीत वाढ नवीन नियमांनुसार, हॉटेल आणि व्यावसायिक ठिकाणी वापरल्या जाणाऱ्या १९ किलो वजनाच्या व्यावसायिक सिलेंडरच्या दरामध्ये थेट ४२ रुपयांची वाढ करण्यात आली आहे. (international) यासोबतच, सर्वसामान्य नागरिक आणि छोट्या व्यावसायिकांमध्ये लोकप्रिय असलेल्या ५ किलो वजनाच्या फ्री ट्रेड एलपीजी सिलेंडरच्या किमतीतही ११ रुपयांची वाढ झाली आहे. या नव्या वाढीनंतर देशाची राजधानी दिल्ली येथे या ५ किलोच्या लहान सिलेंडरची किंमत आता ८२१.५० रुपयांवर पोहोचली आहे.
घरगुती ग्राहकांना जुन्याच दरात गॅस उपलब्ध दुसरीकडे, सर्वसामान्य कुटुंबांना मोठा दिलासा देत तेल कंपन्यांनी १४.२ किलो वजनाच्या घरगुती एलपीजी सिलेंडरची किंमत पूर्णपणे स्थिर ठेवली आहे. मार्च महिन्याच्या सुरुवातीला या घरगुती सिलेंडरच्या किमतीत शेवटची ६० रुपयांची वाढ करण्यात आली होती, तेव्हापासून हा दर ९१३ रुपयांवर कायम आहे. आंतरराष्ट्रीय बाजारातील दबावानंतरही देशांतर्गत बाजारात सामान्य ग्राहकांसाठी किमती न वाढवल्याने मध्यमवर्गीयांना दिलासा मिळाला आहे.
आंतरराष्ट्रीय बाजारातील प्रोपेन दरांचा परिणाम गेल्या काही महिन्यांचा आढावा घेतल्यास, १४.२ किलोच्या घरगुती सिलेंडरचा मूळ पुरवठा दर वाढून आता प्रति सिलेंडर सुमारे १,२०० रुपयांच्या आसपास पोहोचला आहे. आंतरराष्ट्रीय बाजारात प्रोपेन वायूच्यासौदी करार दरात झालेल्या मोठ्या वाढीमुळे हा पुरवठा खर्च वाढला आहे. भारत आपल्या गरजेचा बहुतांश एलपीजी भाग परदेशातून आयात करतो आणि देशातील गॅसच्या किमती निश्चित करण्यासाठी सौदी अरामको या कंपनीचा आंतरराष्ट्रीय करार दर हा मुख्य मापदंड मानला जातो.
शेजारील देशांच्या तुलनेत भारतातील दर परवडणारे सरकारी सूत्रांनी दिलेल्या अधिकृत माहितीनुसार, जागतिक पातळीवर इंधनाच्या किमती गगनाला भिडत असल्या, तरी भारतातील घरगुती गॅस सिलेंडरचे दर दक्षिण आशियाई प्रदेशातील अनेक शेजारी देशांपेक्षा अजूनही खूप कमी आहेत. (international) वेगवेगळ्या देशांनुसार सिलेंडरच्या आकारात आणि वजनात काही प्रमाणात तफावत असली, तरी इतर देशांच्या बाजारपेठेच्या तुलनेत भारतातील अनुदानित आणि विनाअनुदानित दोन्ही प्रकारचे घरगुती गॅस सिलेंडर ग्राहकांसाठी तुलनेने परवडणारे आहेत.
हेही वाचा :
कोल्हापूर जिल्ह्यात ७२ हजार जणांचे मोफत रेशन बंद
भारत-व्हेनेझुएला ऊर्जा क्षेत्रात दीर्घकालीन भागीदार
पेरणी कधी करायची? शेतकऱ्यांसाठी आली गुड न्यूज काय आहे अपडेट?
