गणपती बाप्पाच्या आगमनानंतर अनेक घरांमध्ये भक्तिमय वातावरण पाहायला मिळते. काही भक्तांनी आपल्या पारंपरिक आणि कौटुंबिक रितीरिवाजांनुसार गणरायाचे विसर्जनही सुरू केले आहे. काहींच्या घरी बाप्पाचे विसर्जन झाले असून (devotional) अनेक जण अनंत चतुर्दशीच्या दिवशी विसर्जनाची तयारी करत आहेत. गणेशोत्सवात पूजा, आरती आणि विविध धार्मिक विधी केले जातात; मात्र विसर्जनाच्या वेळीही एक छोटासा धार्मिक विधी करण्याची परंपरा काही ठिकाणी पाहायला मिळते.
धार्मिक मान्यतेनुसार, गणपतीच्या मूर्तीचे विसर्जन करण्यापूर्वी भक्तांनी आपल्या मनातील इच्छा गणरायाला सांगावी, अशी श्रद्धा आहे. (devotional) यासाठी गणपतीच्या डाव्या कानाजवळ जाऊन आपली मनोकामना व्यक्त करावी आणि उजव्या हाताने आपले तोंड झाकावे, अशी पद्धत काही भक्तांकडून पाळली जाते. यावेळी मनातील इच्छा आणि प्रार्थना गणरायाला सांगितली जाते.
यानंतर काही धार्मिक परंपरांमध्ये गणरायाच्या कानात प्रार्थना करण्याची पद्धत सांगितली जाते. भक्तांकडून, “हे प्रभू, माझी इच्छा पूर्ण कर, माझ्या सन्मानाचं रक्षण कर, माझं भलं होवो. मला सुख, नोकरीत व घरात धनसंपत्ती आणि सर्वांना उत्तम आरोग्याचा आशीर्वाद दे,” अशी प्रार्थना केली जाते. मात्र, ही धार्मिक श्रद्धा असून इच्छा पूर्ण होण्याची हमी देणारा वैज्ञानिक आधार यामागे नाही.
गणेश विसर्जनाशी संबंधित धार्मिक मान्यतेनुसार, गणराय पृथ्वीवरील वास्तव्य संपवून कैलास पर्वताकडे परततात आणि भगवान शिव व माता पार्वती यांची भेट घेतात, असा समज आहे. (devotional) त्यामुळे विसर्जनाच्या वेळी भक्तांनी मनातील इच्छा गणपतीला सांगितल्यास ती त्यांच्या आई-वडिलांपर्यंत पोहोचते, अशी श्रद्धा काही धार्मिक परंपरांमध्ये आढळते.
गणेशोत्सव हा केवळ धार्मिक विधींचा उत्सव नसून भक्ती, श्रद्धा आणि कुटुंबीयांच्या एकत्र येण्याचा सणही आहे. त्यामुळे विसर्जनाच्या दिवशी प्रत्येक कुटुंब आपल्या श्रद्धा आणि परंपरेनुसार गणरायाला निरोप देत असते. भक्तांसाठी या क्षणी मनातील इच्छा व्यक्त करण्यासोबतच सुख, समृद्धी आणि सर्वांच्या आरोग्यासाठी प्रार्थना करण्याला विशेष महत्त्व दिले जाते.
हेही वाचा :
UPI पेमेंटला व्यापाऱ्यांचा विरोध दुकानांवरील QR कोड हटवण्यास सुरुवात?
‘हुपरी’ प्रकल्पातून आत्मनिर्भरतेचे पाऊल परकीय चलनात बचत?
भारत अफगाणिस्तान मालिकेदरम्यान 19 लोकांना अटक, पोलिसांनी असं का केलं?
