भारताच्या सीमा अनेक ठिकाणी घनदाट जंगलं, डोंगराळ भाग आणि अतिशय दुर्गम प्रदेशातून जातात. (borders) अशा ठिकाणी सर्वत्र हायटेक कॅमेरे, सेन्सर किंवा आधुनिक तंत्रज्ञान बसवणं नेहमीच शक्य होत नाही. मात्र तरीही सीमांचं संरक्षण तितकंच कडक असतं. यामागे एक साधा, स्वस्त पण अत्यंत परिणामकारक उपाय वापरला जातो—कुंपणावर अडकवलेल्या काचेच्या रिकाम्या बाटल्या.
सीमेवर लावलेल्या तारांच्या कुंपणाला अनेक ठिकाणी (borders) काचेच्या रिकाम्या बाटल्या अडकवलेल्या दिसतात. यामागचा उद्देश फार सोपा पण महत्त्वाचा आहे. जर एखादा घुसखोर, संशयित व्यक्ती किंवा जंगली प्राणी कुंपणाला स्पर्श करतो किंवा सीमा ओलांडण्याचा प्रयत्न करतो, तेव्हा या बाटल्या एकमेकांना धडकतात. काचेच्या असल्यामुळे त्यातून मोठा आणि स्पष्ट आवाज निर्माण होतो.
विशेषतः रात्रीच्या वेळी सीमावर्ती भागात प्रचंड शांतता असते. अशा वातावरणात बाटल्यांचा (borders) आवाज दूरवर पोहोचतो आणि तैनात असलेल्या जवानांना तत्काळ सतर्क करतो. त्यामुळे कोणीतरी सीमा पार करण्याचा प्रयत्न करत असल्याची माहिती जवानांना वेळेत मिळते आणि ते त्वरित कारवाई करू शकतात.
अनेक सीमावर्ती भागांमध्ये वीजपुरवठा नसतो. काही ठिकाणी तापमान उणे शून्याच्या खाली जाते, तर काही प्रदेशांमध्ये प्रचंड उष्णता असते. अशा परिस्थितीत इलेक्ट्रॉनिक सेन्सर किंवा हायटेक उपकरणं नीट काम करत नाहीत किंवा लवकर खराब होतात. मात्र काचेच्या बाटल्या कोणत्याही विजेशिवाय, सेन्सरशिवाय आणि देखभाल खर्चाशिवाय प्रभावीपणे काम करतात.
यासाठी ना इंटरनेटची गरज, ना महागडी यंत्रणा. साध्या काचेच्या रिकाम्या बाटल्या नैसर्गिक (borders) अलार्मसारख्या काम करतात. म्हणूनच जिथे आधुनिक सुरक्षा व्यवस्था बसवणं शक्य नसतं, तिथे या बाटल्या सीमासुरक्षेचा मजबूत आधार ठरतात.
साधेपणातच ताकद असते, याचं उत्तम उदाहरण म्हणजे भारताच्या सीमांवर वापरली जाणारी ही काचेच्या बाटल्यांची युक्ती—जी आजही जवानांच्या सुरक्षेसाठी आणि देशाच्या संरक्षणासाठी मोलाची भूमिका बजावत आहे.
हेही वाचा :
आधावरचा पत्ता नाव किंवा ई-मेल चुकलाय? हे App डाउनलोड करा अन् मिनिटांत चुका करा
अजित पवार यांच्या आठवणीत मुलगा जय पवार भावूक; सोशल मीडियावर व्यक्त केल्या भावना
‘या’ जन्मतारखेला जन्मलेली लोक प्रचंड नशीबवान असतात; गुरू ग्रहाची असते मोठी