वैशाख पौर्णिमेला भारतीय संस्कृतीत विशेष महत्त्व आहे. (significance) महाराष्ट्रातही हा दिवस मोठ्या श्रद्धा, उत्साह आणि भक्तिभावाने साजरा केला जातो. याच दिवशी भगवान गौतम बुद्धांच्या विचारांचे स्मरण करून त्यांच्या शांतता, करुणा आणि संयमाच्या संदेशाला उजाळा दिला जातो. बदलत्या आणि वेगवान जगात बुद्धांची शिकवण आज अधिकच आवश्यक ठरत असल्याचे जाणकारांचे मत आहे.
आजच्या धावपळीच्या जीवनात माणूस प्रगतीच्या मागे धावत असताना मानसिक शांतता हरवत चालल्याचे चित्र दिसत आहे. ताणतणाव, अस्थिरता आणि अस्वस्थता यामुळे अनेकजण संभ्रमित अवस्थेत जीवन जगत आहेत. अशा वेळी बुद्धांनी सांगितलेला मनःशांतीचा मार्ग माणसाला नव्याने दिशा देऊ शकतो.
जीवनात अनेकदा असा काळ येतो, जेव्हा स्वतःचा मार्गच सापडत नाही. पूर्वी सहज वाटणाऱ्या गोष्टी कठीण वाटू लागतात. मात्र अशा प्रसंगी घाबरून न जाता शांतपणे विचार करणे आवश्यक असल्याचे बुद्धांनी सांगितले आहे. समस्येकडे धैर्याने पाहिल्यास कठीण प्रश्नांची उत्तरेही सहज मिळू शकतात.
बुद्धांच्या मते, फक्त परिस्थिती बदलल्याने यश मिळत नाही. मनावर नियंत्रण असेल, विचार स्पष्ट असतील आणि कृती संयमी असेल तर माणूस कोणतीही अडचण पार करू शकतो. त्यामुळे कोणतीही चांगली किंवा वाईट घटना घडली तरी तात्काळ प्रतिक्रिया देण्याऐवजी विचारपूर्वक निर्णय घेणे महत्त्वाचे मानले जाते.
संयम हा जीवनातील अत्यंत महत्त्वाचा गुण असल्याचेही बुद्धांनी सांगितले आहे. वादाच्या प्रसंगी शांत राहणे, रागावर नियंत्रण ठेवणे आणि लगेच प्रतिक्रिया न देणे याचा नियमित सराव केल्यास व्यक्तिमत्त्व अधिक सक्षम बनते. संयमामुळे नातेसंबंध टिकतात आणि निर्णयक्षमताही वाढते. वैशाख पौर्णिमेच्या निमित्ताने भगवान बुद्धांच्या विचारांचे स्मरण करून शांत, संयमी आणि सजग जीवन जगण्याचा संकल्प करण्याचे आवाहन विविध स्तरांतून करण्यात येत आहे.
हेही वाचा
उदयनराजे भोसले रुग्णालयात दाखल; डॉक्टरांनी दिली प्रकृतीबाबत अपडेट
कोल्ड ड्रिंकसोबत चिप्स खाताय? होऊ शकतो मोठा परिणाम, पहिले हे वाचा