ग्लोबल पासपोर्ट रँकिंगमुळे एखाद्या देशाची डिप्लोमॅटिक ताकद, आर्थिक प्रभाव आणि (passport) आंतरराष्ट्रीय संबंधांची दिशा स्पष्ट होते. Henley & Partners यांनी प्रसिद्ध केलेल्या Henley Passport Index नुसार 2026 मध्ये चीनचा पासपोर्ट भारताच्या तुलनेत अधिक मजबूत ठरला आहे. जागतिक मोबिलिटी आणि व्हिसा-मुक्त प्रवेशाच्या बाबतीत चीनने गेल्या दशकात लक्षणीय झेप घेतली आहे.
या ताज्या अहवालानुसार चीनचा पासपोर्ट जगात 56व्या क्रमांकावर (passport) पोहोचला असून गेल्या दहा वर्षांत त्याने तब्बल 28 पायऱ्यांची सुधारणा केली आहे. फक्त मागील वर्षाच्या तुलनेतही चीनने सुमारे 10 स्थानांनी प्रगती केली आहे. सध्या चीनी पासपोर्टधारकांना जगातील सुमारे 82 ते 85 देशांमध्ये व्हिसा-फ्री किंवा व्हिसा ऑन अरायव्हल सुविधा उपलब्ध आहे. पर्यटन आणि व्यवसायाच्या दृष्टीने महत्त्वाच्या अनेक देशांमध्ये त्यांना सुलभ प्रवेश मिळतो. यात अँटिगुआ आणि बारबुडा, डोमिनिका, इंडोनेशिया, कतार, सौदी अरेबिया आणि थायलंडसारख्या देशांचा समावेश होतो. याशिवाय चीनने अलीकडेच मलेशिया आणि सोलोमन आयलंड्ससोबत परस्पर व्हिसा-मुक्त करार केले आहेत, ज्यामुळे दोन्ही देशांतील नागरिकांना अधिक सुलभ प्रवासाची सुविधा मिळाली आहे.
दुसरीकडे, भारताचा पासपोर्ट 2026 मध्ये 75व्या क्रमांकावर आहे. भारतानेही (passport) मागील वर्षाच्या तुलनेत 10 स्थानांची सुधारणा केली असून भारतीय पासपोर्टधारकांना सध्या 56 देशांमध्ये व्हिसा-फ्री किंवा व्हिसा ऑन अरायव्हल प्रवेश उपलब्ध आहे. भारताच्या रँकिंगमध्ये सकारात्मक बदल दिसून येत असला तरी चीनच्या तुलनेत मोबिलिटी गॅप मोठा आहे. दोन्ही देशांच्या दरम्यान सुमारे 26 ते 29 देशांचा फरक असून चीनी नागरिकांना अधिक प्रवास स्वातंत्र्य मिळत आहे.
दरम्यान, काही देशांनी भारतीय नागरिकांसाठी (passport) प्रवेश नियमांमध्ये बदल केले आहेत. इराण आणि बोलिव्हियाने व्हिसा-फ्री किंवा व्हिसा ऑन अरायव्हल सुविधा बंद केली आहे, तर गाम्बियासारख्या नव्या देशांनी भारतीय पर्यटकांसाठी आपले दरवाजे खुले केले आहेत. चीननेही पर्यटन आणि आर्थिक देवाणघेवाण वाढवण्यासाठी सुमारे 74 देशांच्या नागरिकांसाठी एकतर्फी व्हिसा-मुक्त प्रवेश सुरू केला आहे. हे पाऊल जागतिक कनेक्टिव्हिटी वाढवण्याच्या आणि आंतरराष्ट्रीय पर्यटनाला चालना देण्याच्या बीजिंगच्या धोरणाचा भाग मानला जात आहे.
एकूणच, भारत आणि चीन या दोन्ही देशांनी पासपोर्ट रँकिंगमध्ये प्रगती केली असली तरी जागतिक प्रवास सुलभतेच्या बाबतीत चीन सध्या आघाडीवर असल्याचे चित्र स्पष्ट होते.
हेही वाचा :
महेंद्रसिंह धोनीवर मोठा अन्याय, सत्य समजताच येईल संताप, खळबळजनक माहिती समोर!
मोठी बातमी! बीजेपीचा बांगलादेशमध्ये झेंडा, लोकसभेची एक जागा जिंकली