कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) रस्ते वाहतूक व्यवस्थापनात मोठा बदल घडवून आणू शकते, असा विश्वास (artificial intelligence) रस्ते वाहतूक आणि महामार्ग मंत्रालयाचे वरिष्ठ अधिकारी Pankaj Agarwal यांनी व्यक्त केला आहे. नुकत्याच आयोजित करण्यात आलेल्या AI समिटमध्ये बोलताना त्यांनी सांगितले की, वाहतुकीतील कोंडी कमी करणे, अपघातांचे प्रमाण घटवणे आणि प्रदूषणावर नियंत्रण मिळवणे यासाठी AI आधारित तंत्रज्ञान अत्यंत उपयुक्त ठरू शकते.
अग्रवाल यांनी स्पष्ट केले की, वाहतूक नियमांचे (artificial intelligence) उल्लंघन विशेषतः अतिवेगामुळे मोठ्या प्रमाणावर अपघात होतात. सध्या पोलिसांकडून नोंदवला जाणारा डेटा नेहमीच अचूक असेलच असे नाही. मात्र AI प्रणालीच्या साहाय्याने वाहतुकीशी संबंधित अचूक आणि रिअल-टाइम आकडेवारी गोळा करता येईल. यामुळे मानवी हस्तक्षेपाशिवाय पुरावे उपलब्ध होतील आणि कायद्याची अंमलबजावणी अधिक पारदर्शक होईल. अपघातांची कारणे समजून घेऊन त्यावर प्रभावी उपाययोजना करणेही अधिक सोपे होईल.
वाहन-ते-वाहन म्हणजेच V2V कम्युनिकेशन तंत्रज्ञानाबाबत बोलताना (artificial intelligence) त्यांनी सांगितले की, या प्रणालीमुळे संभाव्य धडकेपूर्वीच चालकांना इशारा मिळू शकतो. अशा तंत्रज्ञानामुळे चालकाला तात्काळ निर्णय घेता येतो आणि अपघात टाळण्यास मदत होते. भविष्यात AI च्या मदतीने वाहनांमध्ये अशा स्मार्ट प्रणाली अधिक प्रमाणात बसवण्यात येऊ शकतात.
प्रदूषणाच्या वाढत्या समस्येवरही AI प्रभावी उपाय ठरू शकतो, असे त्यांनी नमूद केले. शहरांमध्ये वाढती वाहतूक आणि औद्योगिक क्रियांमुळे पर्यावरणीय ताण वाढत आहे. AI आधारित प्रणालींच्या साहाय्याने प्रदूषणाचे स्रोत ओळखणे, वाहतुकीचे नियोजन सुधारणे आणि इंधन वापर कमी करण्यासाठी उपाययोजना करणे शक्य होईल. सरकार या दिशेने सक्रियपणे पावले उचलत असल्याचेही त्यांनी सांगितले.
याशिवाय, शालेय स्तरावर ड्रायव्हिंग शिक्षणाचा समावेश करण्याचा (artificial intelligence) प्रस्तावही त्यांनी मांडला. लहान वयातच सुरक्षित वाहनचालकतेबाबत जागरूकता निर्माण झाल्यास भविष्यात अपघातांचे प्रमाण लक्षणीयरीत्या घटू शकते. या संदर्भात Indian Institute of Technology Madras अभ्यासक्रम विकसित करण्यावर काम करत असल्याची माहिती त्यांनी दिली. AI च्या सहाय्याने सिम्युलेशन तंत्रज्ञानाद्वारे विद्यार्थ्यांना सुरक्षित ड्रायव्हिंगचे प्रशिक्षण देता येईल, अशी अपेक्षा व्यक्त करण्यात आली.
एकूणच, रस्ते सुरक्षा, वाहतूक व्यवस्थापन आणि पर्यावरण संरक्षण या तिन्ही क्षेत्रांत कृत्रिम बुद्धिमत्ता निर्णायक भूमिका बजावू शकते. योग्य धोरणे आणि तंत्रज्ञानाचा प्रभावी वापर केल्यास भविष्यात अधिक सुरक्षित आणि शाश्वत वाहतूक व्यवस्था उभी राहू शकते.
हेही वाचा :
महेंद्रसिंह धोनीवर मोठा अन्याय, सत्य समजताच येईल संताप, खळबळजनक माहिती समोर!
मोठी बातमी! बीजेपीचा बांगलादेशमध्ये झेंडा, लोकसभेची एक जागा जिंकली